Erzurum Kalesi ve Saat Kulesi

Erzurum Kalesi ve Saat Kulesi hakkında

Erzurum’un o buram buram tarih kokan kadim sokaklarında yürüyüp Çifte Minareli Medrese’nin ve Üç Kümbetler’in o asil gölgesinden ayrıldığınızda, şehrin tam ortasında adeta bir taç gibi yükselen taş surlar selamlar sizi. Burası, deniz seviyesinden yaklaşık 1900 metre yükseklikte, asırlardır Kafkasya kapısını ve kutsal ticaret yollarını koruyan efsanevi Erzurum Kalesi ve onun üzerinde yükselen meşhur Saat Kulesi’dir. Bugüne kadar Anadolu genelinde veya sahil şeritlerinde pek çok savunma kalesi adımlamış olabilirsiniz.

Ancak Erzurum Kalesi’nin o derin yaşanmışlık kokan kapısından içeri adım attığınız ilk saniyede hissettiğiniz şey sıradan bir kale gezisi değil; burası Doğu Anadolu’nun en stratejik sınır karakolunun, askeri dehasının ve kahramanlık öykülerinin taşa, toprağa kazınmış canlı bir anıtıdır. Kökleri M.S. 5. yüzyılda Bizans İmparatoru II. Theodosius dönemine kadar uzanan bu muazzam iç kale; daha sonra saltuklular, Selçuklular, İlhanlılar ve nihayetinde Osmanlılar döneminde yapılan büyük onarımlarla bugünkü asil ve korunaklı çehresini kazanmıştır.

Kalenin o kalın taş duvarlarına dokunmak, Palandöken Dağları'ndan esen o keskin ve ferahlatıcı rüzgarı dinlemek, insanı asırlar öncesinin o amansız kuşatmalarına ve doğu seferlerine doğru pürüzsüz bir zaman yolculuğuna çıkarıyor.

×

Kalenin iç avlusundaki taş patikaları takip edip yukarıya doğru tırmandığınızda ise, sizi tüm şehri kucaklayan iki muazzam Selçuklu başyapıtı karşılıyor. Bunlardan ilki, Selçuklu kale mimarisinin Anadolu’daki en eski ve en özgün örneklerinden biri olan kubbeli Kale Mescidi’dir. İçerideki o sade inanç estetiğini soluduktan sonra hemen yan tarafa döndüğünüzde ise, Erzurum’un gökyüzüne uzanan en asil simgesi, yani Saat Kulesi (halk arasındaki adıyla Tepsi Minare) tüm zarafetiyle selamlar sizi. Saltuklu Hükümdarı Abu’l Muzaffer Gazi İnanç Bilge Han Muzaffer Gazi döneminde, 12.

yüzyılın ortalarında bir gözetleme kulesi ve minare olarak inşa edilen bu muazzam tuğla örgü anıt, Anadolu’daki en eski Türk yapılarından biri olma ünvanını taşır. Kulenin gövdesindeki o incecik geometrik çini süslemeleri ve tuğla işçiliği adeta zamana karşı yazılmış asırlık bir şiir gibidir. 19. yüzyılda Kırım Savaşı sırasında İngilizlerin hediye ettiği, daha sonra Rus işgalinde iç mekanizması sökülen ama hala çalışan o meşhur saat mekanizması ise kuleye tarihi bir batı tınısı katıyor.

Erzurum Kalesi seyahatini tam anlamıyla deneyimlemek istiyorsanız, gezinizi aceleye getirmemeli, Saat Kulesi'nin o daracık ve asırlık taş merdivenlerini sabırla tırmanarak en üst seyir balkonuna çıkmalısınız. Kulenin zirvesine ulaştığınız o sihirli saniyede, Palandöken Dağları’nın bembeyaz zirveleri, Yakutiye Medresesi’nin muazzam minaresi ve tüm o tarihi Erzurum ovası ayaklarınızın altına seriliyor. Bu panoramik manzarayı fotoğraflamak her seyahat severin hafızasına kazıması gereken paha biçilemez anlar sunuyor.

Geziyi tamamlayıp kale altındaki tarihi Taşmağazalar çarşısına indiğinizde ise, asırlık taş duvarların gölgesinde meşhur Erzurum Cağ Kebabı’nı yerinde tatmak ve üzerine kıtlama şeker eşliğinde taze demlenmiş bir semaver çayı yudumlamak bu otantik seyahatin en keyifli kapanış ritüelidir. Eğer seyahat rotanıza hem Anadolu’nun o en eski askeri sınır mimarisini eklemek hem de Erzurum’un yaşayan o asil dadaş ruhunu en tepeden solumak isterseniz, Erzurum Kalesi tüm ihtişamıyla Yakutiye'de sizleri bekliyor.

Yakında ne yapılır?

Yakutiye ve çevresinde cağ kebabı, kadayıf dolması, civil peynir için zaman ayırabilir, yakın tarihî veya doğal durakları aynı rota içinde birleştirerek günü uzatabilirsin.

Galeri

Fotoğraflar

9 görsel