Kemaliye Tarihi Evleri

Kemaliye Tarihi Evleri hakkında

Erzincan’ın o heybetli Munzur Dağları’nı ve sarp geçitlerini aşıp Fırat Nehri’nin kolu olan Karasu’nun hayat verdiği o yeşil vadiye doğru süzüldüğünüzde, zamanın ve coğrafyanın bambaşka bir felsefeyle yoğrulduğuna şahit olursunuz. Burası, eski adıyla Eğin, Cumhuriyet dönemindeki adıyla ise Mustafa Kemal Atatürk’ün ismine atfen değiştirilen muazzam Kemaliye’dir. İlçenin o taş döşeli dar sokaklarına adım attığınız o ilk saniyede, sizi şaşkınlığa uğratan muazzam bir yerleşim düzeni karşılar. Karşınızda dik yamaçlara basamak basamak oturmuş, hiçbirinin bir diğerinin ne güneşini ne de Fırat’ın o büyüleyici manzarasını kapatmadığı asil konaklar yükselir.

Bugüne kadar Anadolu genelinde Safranbolu veya Beypazarı gibi pek çok tarihi ahşap yerleşim alanı gezmiş olabilirsiniz. Ancak Kemaliye’de hissettiğiniz şey sıradan bir mimari gezi kesinlikle değildir; burası insan azminin, doğayla kavga etmek yerine ona kusursuzca uyum sağlamasının taşa ve ahşaba kazınmış en zarif şiiridir. Bölgenin sert topografyasına meydan okurcasına "mağ" adı verilen 3-3.5 metrelik özel bir aks sistemiyle, dikey olarak inşa edilen bu evler, Anadolu sivil mimarisinin ulaştığı en rafine zirvelerden biridir.

Kemaliye evlerini dünyadaki diğer geleneksel yapılardan ayıran en büyük ve en duygusal mucize, onun harcında saklanan o meşhur "gurbet hikayeleri" ve bu hikayelerin kapılara, pencerelere yansıyan ruhudur. Geçmiş asırlarda geçim derdi yüzünden İstanbul’a gurbete giden Eğinli erkeklerin geride bıraktığı kadınların, hasretlerini çarşı yollarına ve evlerin mimarisine nasıl nakşettiğini burada her adımda hissediyorsunuz. Genellikle üç katlı tasarlanan, alt katı serin bir taş işçiliğine, üst katları ise ahşap hımış tekniğine sahip bu konakların pencerelerinden sarkan dut ve ceviz ağaçlarının gölgesinde yürümek insana tarifsiz bir huzur veriyor.

×

Evlerin kapılarına yaklaştığınızda ise sizi bu coğrafyanın en asil detaylarından biri olan meşhur el dövmesi demir "Kemaliye Kapı Tokmakları" karşılıyor. Biri kalın ve tok ses çıkaran erkek konuklar için, diğeri ise ince ve tiz ses çıkaran kadın konuklar için tasarlanmış bu çifte tokmaklar, asırlık bir nezaketin ve sosyal yaşamın günümüze ulaşan en duru kanıtıdır. Evlerin Fırat’a bakan geniş cumbalarında ve divanhanelerinde oturup vadinin sesini dinlemek insanı derinden etkiliyor.

Kemaliye seyahatini tam anlamıyla deneyimlemek istiyorsanız, gezinizi aceleye getirmemeli, adımlarınızı altından gürül gürül suların aktığı tarihi sokakların ritmine uydurmalısınız. Şehrin hemen yukarısında yer alan ve gurbet manilerinin pirinç levhalara yazılarak duvarlara asıldığı meşhur Mani Yolu’nu sabırla tırmanıp, Seyit Ali Parkı’ndan tüm o basamaklı konakları ve nehir vadisini yukarıdan fotoğraflamak her seyahat severin hafızasına kazıması gereken paha biçilemez anlar sunuyor.

Geziyi tamamlayıp ilçe merkezindeki tarihi Lökhane’ye uğradığınızda, tamamen doğal yöntemlerle dövülerek yapılan meşhur Eğin Dutu ve ceviz ezmesini (Lök tatlısı) yerinde tatmak, yanına bir fincan taze kahve yudumlamak bu otantik seyahatin en keyifli kapanış ritüelidir. Eğer seyahat rotanıza hem doğayla insanın o en asil ve barışçıl mimari bütünlüğünü eklemek hem de dünyanın en zorlu yollarından sayılan Taş Yolu ve hemen yanı başındaki devasa Karanlık Kanyon’un o vahşi ruhunu solumak isterseniz, Kemaliye Evleri tüm zarafetiyle sizleri bekliyor.

Yakında ne yapılır?

Kemaliye ve çevresinde tulum peyniri, döner ve yöresel çorbalar için zaman ayırabilir, yakın tarihî veya doğal durakları aynı rota içinde birleştirerek günü uzatabilirsin.

Galeri

Fotoğraflar

10 görsel